Satın alınan üründeki ayıba kaşrı tüketicinin hakları

Satın Alınan Bir Ürüne Karşı Tüketicinin Hakları

Satın alınan bir ürünün ayıplı çıkması durumunda tüketicinin elinde Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca birçok seçimlik hak bulunmaktadır. Örneğin satın alınan bir televizyonun bozulması durumunda veya bir arabanın arızalanması durumunda tüketici birçok kanuni yola başvurma hakkına sahiptir.

• Öncelikle eğer bir malın satın alınmasından itibaren 6 ay içinde üründe bir ayıp ortaya çıkması halinde karine olarak bu ayıbın satımdan önce var olduğu kabul edilir. Aksini iddia eden satıcı, ispatla mükelleftir. Bu sebeple bir malı satın alınmasından itibaren 6 ay içinde bir ayıp ortaya çıkması durumunda tereddütsüz biçimde hak arayışına girmek gerekir.

• Malın belirli bir süre boyunca kullanımından sonra da ayıp ortaya çıkabilir. Örneğin satın alındıktan 1.5 yıl sonra bozulan bir çamaşır makinesinde ayıp ortaya çıkması durumunda eğer kullanıcı hatası olan bir durum yoksa mal bu sefer gizli ayıplı kabul edilir ve yine satıcının sorumluluğuna gidilir. Garanti Yönetmeliği gereğince sıfır alınan her ürün 2 yıllık garanti süresine sahip olmak zorunda olduğundan zaten bu süre içerisinde arızaların giderilmesi genellikle problem olmamaktadır. Ancak eğer eğer bir üründe gizli ayıp olduğu anlaşılırsa 2 yıllık garanti süresinden sonra dahi satıcı ve üreticinin sorumluluğuna gidilebilir. 2 yıllık garanti süresi, tüketicinin haklarını sınırlayan bir süre değil, satıcının kullanıcı hatası hariç her türlü arızadan sorgusuz sualsiz sorumlu olduğu dönemi ifade eder.

• İkinci el satın aldığınız örneğin 3 yaşındaki bir aracın motorundaki bir üretim hatasından dolayı ayıplı çıkması halinde aracın ilk satıcısına başvurulabilir. Eğer aracı ikinci el olarak satan kişi meslek olarak bu işle meşgulse yeni yönetmelik gereği kendisinin de sorumluluğuna gidilebilecektir. Bu konu farklı bir yazımızda detaylıca ele alınmıştır.

• Bir malın ayıplı çıkması durumunda tüketicinin hakları ilgili Kanunda açıkça düzenlenmiştir. Böyle bir durumda tüketici; ayıbın giderilmesini, ayıp oranında malın bedelinde indirim yapılmasını, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesini veya bedel iadesini talep edebilir. Kural olarak tüketici bu seçimlik hakların tamamına sahiptir ancak Satıcı, malın ayıpsız misliyle derhal değişimini teklif ederse tüketici bu teklifi kabul etmek zorundadır.

• Aynı zamanda yerleşik Yargıtay içtihatları gereğince de bir ürün aynı ayıptan dolayı iki kereden fazla onarım görürse tüketici garanti süresinden sonra da olsa malın misliyle değişimini veya bedel iadesi yapılmasını talep edebilir. Bu husus da sürekli aynı sebeplerden dolayı arıza veren ürünler açısından oldukça önemlidir.

Tüketici bu haklarını malın bedeline göre ilçe tüketici hakem heyetine, il tüketici hakem heyetine veya doğrudan tüketici mahkemelerine başvurarak kullanabilir. 2018 yılı için 6.570 TL ve üzeri değerdeki ürünler için doğrudan tüketici mahkemelerine başvurulabilirken aşağı değerdeki ürünler için il ve ilçe tüketici hakem heyetleri görevli olmaktadır.